INDEPENDENTZIA

Abentua Johannes.

“I am Catalan, my country is Catalunya. el pais en el qual existio el primer parlament democrátic d´europa”. Paul Casals.

Bartzinonako konterria

Karoligniar Imperioak hartu zuen indarrez Gerona 785garren urtean. Bartzelona Ludobico Piok hartuko zuen indarrez 801garrenean eta F. en Imperiora geitua izan zen Barzelonako Konterria izena erabiliz, Bera izan zen Bartzelonako lein kontea. 985garrenean, Bartzelona erasotua izan zen Almantzorren gudarosteagatik, Borrel IIgarna Montserraten refuxiatu eta Frankoeiri laguntza eskatzen die bainan ahuek ez dira agertzen. Xgarnen mendean pixkanaka Bartzelonako konteak politika agintea erabiliz F. en eraginarengatik urruntzen ioan ziren.

Borrel II garrenaren semeak, Ramon Borrelek, gobernatu zuen errege propioa bezela hau da F. en dependentziarik gabekoak. Beranduago erresuma hau handiago egingo da Tarragona eta inguruneak artuko ditu.

1038garnen urtean Ramiro I leinengoak bere anaia Gontzal hil harte pozoindu eta gero hartu zuen indarrez; Ribagortza, Sobrarbe, Pallars, Cinca ibaia eta “tierratona” ibaiaren ur bazterrak. Ramiro I leinengoak, Aragoako khonterria Nafarroatik indarrez bananduta, realengo bihurtzen du eta hemendik haurrera, Arangoya Resuma feudal bat izango zen. Geroago, Fernando I leinengoak 1054garren urtean Nafarroako erreguea hil eta bere burua Leon eta Gaztelako Errege izendatzen du. 1137 garnen urtean ezkondu ziren Aquitaniaco Agnes eta Ramiro II Aragoakoa, hauen Alaba Petronila içango zen Aragoako koroaren oinordeko. Petronila Barcinonaco kontearekin ezkondu zen eta bien ezteiak, Aragoako resuma eta Barcelonaco konterria (catalunya) batuko zituen aragoako koroaren barruan.

Katalunyaren eskubide zibilak eta Katalunyaren Biltzar Nagusia

Bersachesko kode zibila 1173goa da. 1238garnen urtean Consell de Cent sortzen da, erran daiteke Consell de Cell Biltzar Nagusi bat dela. Biltzar hau, ein hiritarrez osaturik zegoen, jurado ahuek laguntzen eta begiratzen zuten Bartzelonako aholkularien eta udal magistratuen lanak. Hasiera batean ein biltzarkidez osatzen baldin ba zen Biltzar Nagusi kau, denbora ioan ala Biltzarkide gehiago gehitzen ioan ziren. katalunako konstituzioak berriz, 1283goak dira.

Katalunyaco Republicaren indepentzia aldarrikapenak eta Katalunyaren Estatua

1691garre urtean Katalunyako Republika aldarrikatu zuten Katalanek Katalunyako Matxinadaren ostean. 1873garrenean berriz Tortosako aldarrikapena eta gero katalanek, Katalunyako Estatua aldarrikatu zuten.

Autonomi estatutoak

Orai dela ehun eta emeretzi urte Espanhak indarrez hartutako koloniak indarrez ere galtzen hasia zen. Egoera horretan XIXgarnen guizaldia amattu ta XX garren guizaldia hasi zen.

Joaquin Costa izan zen garai horretan sortutako muguimenduaren partaide nagusiena, mugimentu horri REGENERAZIONISMOA deitzen diote. Regenerazionarismoaren helburu nagusienak, Espainha birrantolatzea, gizarte erakundeen reforma, politikaren arloko erakunde eta ekonomi arloko erakundeen reforma antolatzearena izan zan. 1901Garrenean Berriz, Fernando Cambók izendatuko zuen; “Liga Regionalista” izenarekin ezagutzen zen “alderdia” laur presidenteri esker ahurrera atherako dena (1931garnen urtean lehen Republikaren “proklamazioaren” hostean Liga Regionalistaren Katalan Nazionalismoaren egemonia Katalunyako Esquerra Republikanan pasa ziren). Cambóren pentsaeran maurismoaren ideiak hartuz, benetako indarrak sistemaren ahurka agertzen zirenak ziren; goitik beherako matxinadaren maurismoa, babesarako batzarren gudarostea, politikaren Republikanismoa, langillediaren sozialismoa, guzti horri Katalan tradizionalismoa baztertu gabe. 1902an Alfontso XIIIgarrenaren Erregealdia hasiko da eta Romanones Kontearekin atherako du Zuzenbide bat non zigortzen ziren bere hizkuntzean edo dialektoan erakusten zuten maixueiri. 1903garrenean Antonio Maura izango da autatua Presidenté, Raimundo Fernández Villaverderen ordez. Antoniok pentsamolde regionalista zuen, administrazio proiektu bat atherako du Katalunyako “arazoa” eta auteskundeetako ustelkeria kitatzeko helburua zuena. Proiektu honek eta A.XIIIgarrenarekin edukitako ideia kontraiarriekin oposizio indartsu bat piztuko du, 1904garrenean bigarnen presidentealdian dimititzera behartua ikusi zen, apirilean labankada batetik honik atera hostean. Antonio Maura Liberalen alderdiaren presidente izatetik, 1902garrenean kontserbadore alderdira aldatu zen. Beste hirur alditan gehiago ere autatua izango da. 1913garrenean bakarkako ibilaldia hasiko du “maurismoa” izeneko mugimendua sortuz. maurismoaren alderdi ortodoxotik bi adar atheratzen dira, giza khatolizismoa eta khristau demokrazia eta hortik P.S.P. . 1919an maurismoa porrotean erortzen da eta Madrilko mauristak hiritarren batasuna izeneko alderdia sortzen dute.

Gurera ethorriz, 1905 garrenean hasiko zen autonomiaren ideieak gauzatzeko leinengo aldia “Liga Foral” izeneko elkartearekin. Elkarte honek alderdi Republikarra, Kharlista eta Integrista biltzen zituen eta onharritzat zuen; Kontzertu ekonomikoaren kupoak berritzea. Bigarnengo aldia berriz 1917-1979garnen urteen artean gertatuko zen. Batetik Katalonian, Kataloniako autonomía bideratzeko haurrerapausoak nabarmenak ziren. Orri, gehitzen badiogu Madrilgo Gobernura zuzendutako Naffar diputazioneen mezuak, ahietan eskatzen zena autonomía gehiago (1917garren azaroa) ikusi dezakegu gaur egun habían diren diputazionen eskakizunak oso antzekoak direla, hortaz 100 urteetan, ez goaz ez ahurrera ez eta ere atzera. limbo batean bizi gara.

1919garnen urtean Romanones politikari Liberalak Parlamentu kampoko komisio bat osatu zuen non bere helbururik nagusiena zen Kataluña eta Naffarroarentzako (Euskadi, Nafarroa, Aragoa, Errioxa…) estatuto bat sortzea. Dato kontserbadore alderdiko partaideak ozenki aurkeztuko ditu autonomiaren ahurkako ikuspuntuak, regionalismoaren inguruko ideiekin. Diputazio Probintzialak Foralismoa onharritzat duen proiektu bat aurkeztuko dute, bertan Parlamentu kampoko komisioa izango da partaide nagusiena. Parlamentu kampoko komisioak diktamen bat atherako du Niceto Alcala Z. hitzlaria delarik, hizketaldia Kongresuan ez da hemango, gobernuan aldaketa bat guertatuko da kontserbadoreak Gobernura sartzean. Dato arabarra, ministroen batzarraren presidentea izango da autatua. 1921garreneko martxoak 8an tirokatuta hilko da Dato. 1922 garreneko abenduak zazpian osatu zuen Alfonso XIIIgarrenak bere azken Gobernua, Manuel G.P. Liberalaren partaidetzarekin. Gobernu horretan Primo de Rivera generala, Kataloniako kapitain Nagusia izendatua izan zen. Pistoleroak nagusi ziren bartzelonan eta 1922garrenetik, 1923garren urteen hartea, igaro ziren ehun bat atentatu gertatzetik 1922an. 1923garreneko urtarrilletik, irailarte zortzirehun bat izatera. 1923garreneko martxoak 13an Rivera Bartzelonan altxatzen da, biltzarrak desegitea lortu eta guero diputazioneak hartzen ditu. 1929garrenean Riveraren diktadurari fin hematearren Jose S. G. saiatu zen helburu hau burutzen. 1930garrenaren urt. 28an Berenguer generalak hartuko zuen gidaritza. Donostian berriz, Donostiako paktoa (pacto de S.S.) izeneko agiria egin zen; Republika Aldarrikatzeko ezkerraldeko indar Republikarra eta Nazionalistek eguindako akordioa. Aldi berean Gudariek Jakan Republika ezarri nahi zuten, segituan ahuek fusilatuak izanik saiakera porrot egin eta guero. Niceto Alcalak Alfontso XIIIgarrenari horren ahurkako diktamen bat aurkeztuko dio. Horretan, A.XIIIgarrenak tronua utzi zuen Ahinbertze zailtasun ikusi eta gero Berenger generalak auteskundeetara deituko du eta 1931garrenean E.ko bigarnen Republika aldarrikatuko da. Francesc Maciák Iberiar Federationearen barruan sartutako Estatu bat, Kataloniako Republika aldarraziko zuen. Aldarrikazio horrek sortu berri zen gobernu probisionalaren ikuspuntu desberdinetan istillu bat sortuko du, azkenean akordio batera iritxi eta Maciak Kataloniako Republikari uko egingo dio, ordez gobernu probisionala datorren auteskundeetara aurkeztuko zen eta korteetan aldarrikatuko zuen Kataloniarako autonomi estatuto bat, aldez aurretik udaletxe katalanen batzarrak onartutakoa, izena ere aldatu zioten; Kataloniako Republikaren kontsellu gobernua izatetik, Kataloniako Generalitatearen Gobernua izendatzera pasa bait zen. Katalunyako Generalitateak eduki ditu Puigdemont arte, 130 president, eta 1978garnen konstituzioa binhon pixka bat lehenagokoa da. 1936garrenean Berriz Franko eta Mola izkulluen bitartez Estatu kolpe berri bat burutuko dute, altxamendu horren hondorioz oraindikan daude 100daka hildako fosa komunetan eta bide bazterretan lurperatuak noizpait norbaitek athera, identifikatu eta lur heman zai. Urrietak seiean Lluis Companys Generalitataren balkonean agertu zen eta Kataloniako Republika aldarrikatu zuen. Urrietak zazpian goizeko zazpiretan E.ko gudariak sartu ziren Generalitatean eta atxilotu zuten Lluis Companys eta honen Gobernua. Lluis Companys 1940garreneko urrietak 15ean fusilatua izango zen Montjuiken. 2017garreneko urrietak 27 an E.ko erresumaren gainean Carles Puigdemontek, Aldarrikatu zuen bertze behin ere; Kataloniako Republika eta berriro ere Presidet, Atxilotu nahi dute, gainontzeko gobernua ordez jadanik gartzelan sartu dute.

“Espanhako gudarosteak ez du inhoiz katalunha okupatuko”. Ori diote gudaroste horretako laur militar retiratuak.

Espanharrek ekintzarako prest dituzte 20,000 gudari eta 80,000 pertsona lista batean, 20,000 gudari horiek kampoko ekintzetan haurkitzen dira. Bartzelona okupatzeko 100,000 gudari behar lituzkete, eguin bai gau batean eguin ahal zuketen. Eta guero? Nola eutsi? Diruaren arlotik ez da posible, ezen ez tu dirurik eta garraio edo komunikazio aldetik, zail xamar. Honetaz gain, ikusteko dago oraindik zenbateko zuloa eguiten ari diren “Piolin” en untzian edo Hotel eta bestelakoetan bizi diren indar armatuak.

 

 

 

 

No Replies to "INDEPENDENTZIA"

    Dejanos tu opinión

    Uso de cookies

    Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

    ACEPTAR
    Aviso de cookies